De Europese Commissie heeft kernenergie en gas het stempel “duurzaam” gegeven, groen dus.
Dus in het kader van de energietransitie is omschakelen naar gas een goed idee?! Dat gebeurt dan ook in een aantal EU-landen. Behalve dan in Nederland. Daar gaan we juist van het gas af. Beetje gek, toch? Nu zijn er inmiddels wel enkele andere redenen bijgekomen om het gas te verlaten. Zoals het sluiten van de Groningse gasvelden en daardoor afhankelijk zijn van Russisch gas. Maar dát waren niet de redenen om het gas uit Nederland te verbannen. Misschien moeten de plannen toch een beetje bijgesteld worden.
De Miljardendans
Wekelijks hoor ik op het nieuws over miljarden die aan één of ander crisisonderwerp in 2019/2021 zijn besteed of moeten worden besteed in deze kabinetsperiode. Om er eens een paar te noemen:
- De corona steunpakketten, bijna 82 miljard tot nu toe
- De toeslagenaffaire, 5 miljard
- De klimaattransitie, 7 miljard
- De stikstofcrisis waaronder het uitkopen van boeren, 5 miljard
- De woningcrisis, 100 miljoen per jaar
- De basisbeurs en compensatie voorgaande jaren, 1 tot 13 miljard
- Defensie, 12,9 miljard
- Onderwijs (hogere salarissen, ventilatie, extra personeel), 8,5 miljard
- De Zorg (uitbreiding IC-capaciteit, salariseisen, meer personeel), 88,4 miljard, dat is 5 miljard minder meer
- Compensatie spaartax
De vraag is natuurlijk: “Wie gaat dat betalen?” We hadden als zuinig Nederland met strenge ministers van financiën in de afgelopen jaren leuk gespaard. “Nederland heeft hele diepe zakken. En ik ben bereid om ze helemaal te legen.” zei Minister Wopke Hoekstra van financiën. Dagobert Hoekstra dacht dat hij in oneindig veel geld kon zwemmen, maar helaas.
De diepe zakken zijn niet voldoende gevuld om deze uitgaven allemaal te betalen. Dus wordt er geleend bij de Europese Centrale bank of via staatsobligaties. De rente is extreem laag, dus lenen is goedkoop. Maar eens moeten die miljarden toch echt terugbetaald worden. En het wordt extra lastig als de rente op een dag toch gaat stijgen. Het gevaar dreigt dat de kinderen van nu daarvoor opdraaien.
Als we dat niet willen, zullen we het zelf moeten betalen. Het probleem spaartax is daarvan een mooi voorbeeld. Mensen die gespaard hebben, werden jarenlang belast voor rendement dat ze niet hadden. Dat moet nu terugbetaald worden aan die spaarders. Dat zal waarschijnlijk gebeuren door de spaartax te vervangen door belasting op vermogen. Met een beetje pech gaan diezelfde mensen dan meer betalen dan ze terugkrijgen. Dat is creatief een probleem oplossen.
Het is nog maar zes jaar geleden dat de staatsschuld opliep tot een record van bijna 400 miljard euro. De volgende kabinetten grepen hard in om die schuld weer terug te brengen, waardoor Nederland in het begin van de coronacrisis dus die diepe zakken had.
Ik vermoed dat we de komende jaren minder te besteden zullen hebben. En niet alleen ten gevolge van inflatie, maar vooral door hogere belastingen. De diepe, nu lege zakken van Wobke Hoekstra zijn inmiddels gratis overgenomen door onze nieuwe Minister van financiën Sigrid Kaag.