Elke drie jaar wordt een internationaal onderzoek uitgevoerd waarbij de vaardigheden van 15-jarigen wereldwijd worden gemeten.
Het was al bekend dat het lezen en rekenen van Nederlandse kinderen steeds slechter wordt. Nu blijkt bij het laatste onderzoek dat een derde van de Nederlandse 15-jarigen het één na laagste niveau voor lezen niet haalt. Deze jongeren lopen zelfs het risico laaggeletterd het onderwijs te verlaten. We staan bijna onderaan de Europese lijst. Alleen Griekenland staat nog onder ons!
Het onderwijsbudget is de afgelopen twintig jaar verdubbeld. Per jaar gaat er bijna 50 miljard euro naar het onderwijs. Een derde van onze kinderen leert alsnog niet lezen binnen dit systeem. Kennelijk is geld niet het probleem.
De minister vindt deze ontwikkeling natuurlijk “zorgelijk”. Maar dat was drie jaar geleden ook al zo. De toenmalige minister van onderwijs Slob wilde de trend keren door lezen en voorlezen te stimuleren. Ouders en grootouders werden opgeroepen hun kinderen of kleinkinderen regelmatig voor te lezen.
Ik heb geen idee of dat nu meer gebeurt, maar als dat zo is, heeft het niet het gewenste effect gehad.
Volgens mij ligt de oorzaak dieper. Het niveau van de leraren schiet te kort! Enkele jaren geleden werden een taal- en rekentoets ingevoerd als toelatingseis voor de PABO (opleiding voor basisschoolleraar). Daar zakten heel veel PABO-kandidaten voor (en nu nog steeds). Terwijl die toets echt niet zo moeilijk is. (Zie hier een voorbeeld van zo’n toets demo taaltoets ).
In Finland is de opleiding tot leraar (ook voor de basisschool) een universitaire opleiding. Er is daar ook geen tekort aan leraren. Het is daar zelfs een heel populair beroep. Maar ook een HBO-opleiding zoals in Nederland zou genoeg moeten zijn voor voldoende kennis van taal en rekenen. Dat is het kennelijk niet. Als de leerlingen van de middelbare school al onvoldoende kennisniveau hebben, werkt dat ongetwijfeld door in de vervolgopleidingen en dus ook bij de PABO-studenten.
Mijn aanbevelingen zijn:
- Het niveau van taal en rekenen op de basisschool moet omhoog. Maar dat zal moeilijk worden in verband met het niveau van de huidige basisschoolleraar.
- De exameneisen voor de middelbare school moeten omhoog.
- De normering voor de taal- en rekentoets op de PABO moet strenger.
- De begeleiding van jonge leraren en zij-instromers moet veel beter om te voorkomen dat ze er al na een half jaar mee stoppen.
- Geef het beroep weer de status die het verdient (een salaris op HBO-niveau, meer eigen regie, steun en back-up door management)
- Meer mogelijkheden voor doorgroei.
- Een belangrijke eerste stap is gezet door de smartphone te verbannen uit de klas.
Gevolg zal zijn dat er op korte termijn een nog groter gebrek aan bevoegde leraren komt. En er zijn al 40.000 vacatures in het onderwijs. En van de mensen die wel voor de klas staan, is 15% onbevoegd. In de campagnes voor de verkiezingen en in de partijprogramma’s heb ik bar weinig gehoord en gelezen over deze crisis. Het onderwijs is wel de toekomst van ons land. Nederland zou een kenniseconomie moeten worden. Maar gaat dat wel lukken met de huidige TikTok-generatie die het etiket op een zak chips niet kan lezen? Misschien helpt dit instrument uit de oude doos:
Kerstdagen
Ik wil alle lezers fijne kerstdagen wensen. Maar, pas op. Als je tijdens de donkere feestdagen niet thuis bent, kunnen inbrekers de feestvreugde verstoren. Inbrekers kunnen soms uit onverwachte hoek komen.