Momenteel raakt de economie in de wereld het spoor een beetje bijster. Neem Tesla, de innovatieve fabrikant van elektrische auto’s.
Vorige jaar nog een behoorlijke winst gemaakt. Niet door de verkoop van auto’s, maar door de lucratieve handel in CO2-rechten. Tesla wil nu 10 procent van zijn bijna 100.000 personeelsleden wereldwijd ontslaan, dus 10.000 mensen. Teslabaas Musk schrijft in een mail dat hij een “superslecht gevoel” heeft over de economie de komende tijd en dat hij zich daarom genoodzaakt voelt om mensen te ontslaan. Hij gaat dus 10.000 mensen ontslaan vanwege zijn slechte gevoel! Waarschijnlijk is zijn slechte gevoel ontstaan doordat Tesla links en rechts ingehaald wordt door ander automerken die aan de elektrische weg timmeren.
Een andere “gevoelseconoom” is de Turkse president Recep Tayyip Erdogan.
Volgens de meeste economische theorieën daalt de inflatie als de rente omhooggaat, maar Erdogan hield lange tijd vast aan de omgekeerde redenering. Hij vroeg de centrale bank van het land zowat maandelijks om de rente te verlagen in de hoop dat de inflatie dan ook omlaag zou gaan. Maar helaas voor de Turkse huishoudens werd leven in Turkije in mei 73,5 procent duurder dan in dezelfde maand vorig jaar. Je kan van Erdogan zeggen wat je wilt, maar hij blijft wel consequent vasthouden aan zijn gevoel. Inmiddels krijgen de Turkse burgers schoon genoeg van het gevoelsleven van Erdogan.
Door de oorlog in Oekraïne is de gastoevoer vanuit Rusland ernstig onder druk komen te staan. Om zeker te zijn van genoeg gas kijken veel Europese landen, waaronder Nederland, naar lng (vloeibaar gas) als reddingsboei. Probleem is dat er niet genoeg lng-tankers zijn, waardoor de prijzen door het dak gaan. Om een lng-tanker een jaar te huren, betalen gashandelaren nu 111.000 euro per dag, wat 50 procent meer is dan een jaar geleden.
Behalve meer tankers, moeten er ook meer opslagfaciliteiten komen en moet er meer geproduceerd worden. De gasprijs gaat voorlopig niet omlaag vrees ik.
Als laatste economische knoop noem ik de stikstofcrisis in Nederland. Deze week werd bekend dat in sommige gebieden in Nederland de uitstoot van stikstof met 70 tot 80 procent moet worden verminderd.
Veel boeren zullen moeten worden uitgekocht, of omschakelen naar minder intensieve vormen van veehouderij. Er wordt rekening gehouden dat de veestapel tot 2030 met ongeveer 30 procent krimpt. Tragisch voor de boeren natuurlijk, maar wel noodzakelijk. Er zijn gewoon veel te veel dieren in Nederland. Ik heb het even opgezocht. In 2019 waren er:
- 3,8 miljoen runderen
- 920 duizend schapen
- 615 duizend geiten
- 49 miljoen vleeskuikens
- 44 miljoen leghennen
- 12,3 miljoen varkens
Het is triest dat het stikstofprobleem er al heel lang is en ook wel degelijk bekend was. Maar de politiek heeft verzuimd om in te grijpen en het probleem jarenlang voor zich uitgeschoven en daarmee laten verergeren. In 2015 werd “Het Programma Aanpak Stikstof” (PAS) bedacht. Het was de bedoeling dat met deze aanpak zowel de bestaande overmaat aan stikstof in natuurgebieden verwijderd zou worden en dat ook nieuwe stikstof neerslag in natuurgebieden zou verminderen. PAS werd tevens bij het verlenen van vergunningen gebruikt, waarbij dus vooruitgelopen werd op toekomstige vermindering van de stikstofdepositie, die vervolgens niet of veel te weinig kwam. In 2019 verklaarde de Raad van State dat het gebruik van de PAS bij vergunningverlening ongeldig was vanwege het vooruitlopen op toekomstige vermindering van de stikstofdepositie. En daarmee was een enorm probleem geboren, zoals bouwvergunningen die niet meer verleend konden worden en vergunningen van boerenbedrijven die plotseling ongeldig werden. Met draconische maatregelen moet nu alsnog, vele jaren later, het stikstofprobleem aangepakt worden. In mijn gedachten zie ik de boeren al komen op hun trekkers.
